EIRENE-vrijwilligers in Niger
Pia Schievink (spaarbank Emzigzan, Agadez, 2005)
"In Agades aangekomen werd eerst beslag gelegd op het gastenhuis van EIRENE dat dus mijn tehuis zal zijn in de komende 16 maanden. Dat huisje ligt midden in de drukke, met nauwe straatjes doorweven binnenstad van Agadez. De weg naar huis moest ik onder deskundige leiding een aantal malen oefenen. Het is een oase van rust midden in die drukke wijk. Er is een kleine binnenplaats die door een muur met een grote poort omgeven is. Daar staan twee bomen en mooie violette bloemen. Op het terras gezeten kan je de mensen voor de poort horen maar niet zien.
Ik werd aan alle mensen voorgesteld met wie ik de komende 16 maanden zal samenwerken. Dat zijn uitsluitend mensen uit de bevolking van Niger, hoofdzakelijk mannen. Ze zijn allemaal heel capabel. We moeten een overlegteam voor de beide met EIRENE in verbinding staande spaarbanken ofwel 'Mutuelles' vormen. Het gaat over de verstrekking van kleine kredieten met het doel de armere bevolking een investeringsmogelijkheid (lees: geld) te geven en ze zo in de gelegenheid te stellen een bestaansmogelijkheid op te bouwen.
Ik heb in Niamey deelgenomen aan een voorlichting met het thema ‘ontwikkeling nieuwe producten voor de sector van de microfinanciering.’ Er waren daar 22 deelnemers die in verschillende microfinancieringsinstellingen in het hele land werken. In Niamey valt op hoe anders het is. Hoe grootstedelijk vergeleken met Agadez. Hoe weinig geiten, schapen en kamelen er in de straten zijn en hoeveel auto’s. Hoe anders de mensen eruit zien, ineens zijn de tulbanddragers in de minderheid. Heel waardevol: er zijn culturele evenementen. Al twee maal was ik ’s avonds in het plaatselijke Nigers-Franse cultuurcentrum, een avond was er theater, de andere werd er een concert gegeven door een gezelschap van de Elfenbeenkust.
De gemiddelde levensverwachting van de mensen in Niger ligt rond de 45 jaar, de kindersterfte bij 15,6 procent. Groeistoornissen en algemene onderontwikkeling komen bij 40 procent van de kinderen voor. Slechts 36 procent van de vrouwen in het land krijgen prenatale verzorging, iedere tiende vrouw sterft bij de geboorte. Hier feliciteert men geen zwangere vrouw, in tegendeel. De vrouwen houden het altijd geheim, zelfs met hun familie spreken zij er niet over. Pas als het kind gezond op de wereld is en het ook de moeder goed gaat wordt het tijd voor blijdschap en feest. Slechts 51 procent van de stedelingen en 14 procent van de plattelandsbevolking kan lezen en schrijven. 34 procent van de bevolking wordt als extreem arm geclassificeerd. Steeds weer valt het me op hoe nadrukkelijk religie aanwezig is in het dagelijks leven en hoezeer dit ook het dagelijks leven bepaalt. Er wordt overal gebeden, op straat, op het werk, in de winkels; zodra het gebedstijd is en de Muezzin roept, verzamelt men zich. Het gebedskleedje wordt tevoorschijn gehaald en men bidt. Bijzonder duidelijk werd mij de rol van de religie tijdens de Ramadan.
Voor mij stond deze maand in het teken van ‘de ontdekking van de traagheid’ maar wat verwacht je anders als bij circa 35-40 graden de gehele dag niets gegeten en gedronken wordt. Vanaf 1 uur ’s middags is het eigenlijk alleen nog maar slapen en uitrusten. Bij zonsondergang is het dan merkwaardig stil in de stad, geen enkel verkeersgeluid is dan te horen en ook het gebruikelijke rumoer uit de straten is er om die tijd niet. En dan komt het moment dat iedereen snel naar huis wil om te eten en drinken.
De kleding van de mensen is ook opvallend. Ik moet altijd weer lachen als ik mijn collega’s of de mensen op straat de ene dag in traditioneel gewaad met tulband zie, en de andere dag in jeans, T-shirt en baseballpet. Het is verwarrend die verandering door de kleding. Iedere keer denk ik dat ik een heel ander persoon voor me heb. Het zijn hoofdzakelijk mannen die door kleding zo anders lijken. De vrouwen doen dat meer door hun haar te veranderen, vandaag lang, morgen kort. Vandaag met versieringen, morgen met vlechten. Er wordt hier veel met pruiken en kunsthaar gedaan. Het is echt vaak moeilijk om mensen zo te herkennen. De gebitsverzorging is hier ook wat primitief. Men poetst hier de tanden met hout. Daarbij gaat het om een kunst…een takje van droog, vezelig hout steekt men in de mond en kauwt het in kleine stukjes. Dan begint het eigenlijke poetsen, ongeveer zoals een tandenborstel bij ons.
Niger is net als andere Afrikaanse landen een land van spontane bezoeken. De mensen bezoeken elkaar wederzijds: men komt voorbij, drinkt een glas thee of een glas water, praat wat en gaat verder en dat eigenlijk op elke tijd, dag en nacht.
Ik kan in volle overtuiging zeggen: het gaat me goed hier, al heb ik nog weleens heimwee. Ook verlang ik soms naar een beetje winter!!"
