EIRENE-vrijwilligers in de Verenigde Staten
Philipp Pfefferle (Su Casa, Chicago/Illinois, 2004)
"Su Casa werd in 1990 als toevluchtsoord voor vluchtelingen uit Midden-Amerikaanse landen geopend. Toen de situatie halverwege de jaren negentig in die landen verbeterde werd besloten dat Su Casa in het vervolg in dienst zou staan van dakloze Latijns-Amerikaanse families in Chicago. Het daklozencentrum kan maximaal zes families opnemen die er maximaal een jaar kunnen wonen. In die tijd moeten ze met onze hulp weer grip op hun leven hebben gekregen. De meeste bewoners zijn moeders met kinderen die vanuit een geweldrijke omgeving bij ons hun toevlucht zoeken. Enkele zijn drugsafhankelijk. Latino’s zijn opgewekt, praten veel en werken vaak onder het motto: ‘kom ik er vandaag niet dan kom ik er morgen of desnoods overmorgen’, wat op mij en de andere Amerikanen wel even vreemd over kwam. Ik woon op dezelfde plek als waar ik werk en daarom ben je meestal met iets bezig, ook als je vrij bent. Begrijp me goed, ik heb veel plezier in mijn werk maar er is vaak zo veel te doen dat ik uren na het einde van mijn dienst nog steeds in de weer ben.
Iedere zondagmiddag openen zich de deuren van onze soepkeuken. We verstrekken een warme maaltijd aan alle behoeftigen uit de omgeving. Verder verdelen we levensmiddelen en kleding, hoofdzakelijk aan moeders. We hebben meestal zo’n 150 hongerige gasten. Iedere zondagmorgen gaan we op voedseljacht, dat wil zeggen: we halen bij twee verschillende supermarkten de afgedankte levensmiddelen op. Je staat ervan te kijken hoeveel levensmiddelen een supermarkt iedere dag op de vuilnishoop gooit.
Ik woon aan de zuidkant van Chicago, in een van de gevaarlijkste getto’s van Amerika. In mijn omgeving ben ik zo ongeveer de enige blanke. Als ik door de straten loop word ik door iedereen nagekeken. Ook de politie heeft al meerdere malen interesse getoond. Ik liep gewoon door de straten en werd door een politieauto aangehouden, soms zelfs door twee politieauto’s. De agenten vragen meestal heel onbeleefd wat ik in die omgeving doe en geloven hun oren niet als ik hen vertel dat ik hier woon en werk. Ik moet snel maken dat ik thuis kom omdat zij geen zin hebben om nog een moord op te lossen.
Als ik terugkijk op de afgelopen maanden dan moet ik zeggen dat ik in Su Casa mijn wensproject heb gevonden....“
Florian Wallenstein (BVS,Camp Stevens, Californië, 2004)
Florian Wallenstein vertelt over zijn tijd in Camp Stevens. Zijn werk bestond eruit kampen te organiseren om kinderen milieubewuster te maken en bijeenkomsten te leiden waar natuurbescherming centraal stond. De deelnemers waren kinderen uit de grote steden van Californië.
„Ik heb met de kinderen vliegers en kaarsen gemaakt, basketbal en volleybal gespeeld. Ik heb verhalen verteld en geprobeerd de kinderen bij nachtwandelingen de angst voor het donker te laten overwinnen. Wanneer de kinderen ’s nachts wakker werden en niet meer slapen konden was ik voor hen de grote broer, goede vriend en vader tegelijk. Ik heb voor honderden mensen verantwoording gedragen als ik met hen door onbekend gebied wandelde. Mijn handen waren gerimpeld als ik anderhalf uur lang de afwas deed. Groepen hebben mij met vragen en wensen veel toevertrouwd toen ik hun gastheer was. Ik heb wastafels en toiletten geïnstalleerd en geholpen een nieuwe waterleiding aan te leggen. Ik leidde een onafhankelijk leven. Ik was zelf verantwoordelijk voor mijn werk.
Martin Bleisteiner (BVS, Catholic Workerhouse, Oakland, 2004)
“Men krijgt hier niet meteen een opdracht een bepaalde klus op zich te nemen, maar men vraagt: “Do you want to ….( Wil je…?) “Would you like to….? ( Zou je misschien graag ...?). Men verwacht echter dat men op deze vraag antwoordt met “Natuurlijk, geen probleem.” Als je iets anders zou zeggen ervaart men dat als heel onbeleefd.”
Christoph Bäcker (BVS, Hopewell Inn, Mesopotamia/Ohio, 2004)
“In de VS is alles anders – dat dacht ik in ieder geval. Niet zuinig zijn met energie en water, afval niet scheiden, slecht eten, veel verspilling en de overtuiging dat je met militair geweld problemen op kunt lossen. Toen kwam onze oriëntatiecursus bij Brethern Volunteer Service in New Windsor in Maryland. En we merkten|: Wees zuinig met water, scheidt afval, denk aan de compost, kook een maaltijd voor 2,25 dollar per dag en het lukt prima, het eten is heel lekker, weliswaar weinig vlees, maar hele lekkere groenten, afwisselende gerechten, heel iets anders dan Fastfood. Dus weg zijn de eerste vooroordelen. En dan de thema’s : Geweldloos, Oorlog is Fout, oefeningen om jezelf beter te begrijpen en anderen te accepteren in hun anders zijn. Ik heb al geleerd: Onze stereotypen van US burgers zijn niet beter als de stereotypen van andere volkeren over Duitsers.”
Anne Volk (BVS, Casa de Esperanza, Houston/Texas, 2004)
„Casa de Esperanza de los Ninos is een soort verzorgingshuis voor kinderen van nul tot zes jaar. De filosofie van Casa is, de kinderen een zo normaal en gestructureerd mogelijk leven te bieden en hen een gevoel van zekerheid en hoop te schenken.
Mijn werk omvat alles wat ook ouders doen zoals eten, koken, wassen, doktersafspraken maken, kinderen naar school brengen en natuurlijk met de kinderen spelen en hen zoveel mogelijk aandacht schenken.
Ik kan jullie vertellen, dat is behoorlijk zenuwslopend. We hebben hier immers niet één kind wat we verzorgen moeten maar soms wel zes. Hierbij komt dat bijna al onze kinderen een afwijkend gedragspatroon hebben met alle problemen die dat geeft. Geloof me, het werk is soms behoorlijk afmattend, ook al omdat je gemiddeld 56 uur per week werkt. We zijn namelijk sterk onderbezet.
Toen ik eens binnen drie dagen 48 uur had gewerkt en tamelijk down en gefrustreerd was, vond ik mijzelf niet meer dan een goedkope babysit. Een collega heeft dit tegengesproken. Ze zei: je bent alles voor de kinderen; een vriend als je met hen speelt, dokter als je een pleister op hun knie plakt, psycholoog als je probeert hen uit een depressie te helpen, leraar wanneer je hen het alfabet leert, kok wanneer je het eten maakt, de kwaaie pier als je een uitbrander geeft, het mikpunt van onbegrip als je grenzen stelt – wat wel het meest voorkomt – en beschermengel wanneer je het monster onder het bed verdrijft en zolang aan het bed zit tot de kleine ingeslapen is.
Ik moet eerlijk toegeven, ik had nooit gedacht dat die kinderen mij zo
aan het hart zouden gaan. Als je de vooruitgang ziet die ze maken en
aan ze ziet dat ze de mooiste tijd van hun leven tot dusver meemaken,
dan weet ik weer waarom ik hier ben”.
Oliver Peter (BVS, CentrePeace, Bellefonte/Pennsylvania, 2004):
„CentrePeace werkt met mannelijke strafgevangenen uit de districtgevangenis Bellefonte. Hier worden vrijheidsstraffen tot twee jaar uitgezeten. De delicten zijn onder andere bij herhaling rijden onder invloed en kleine drugsvergrijpen. Het werk is veelzijdig. Bij alles geldt het motto: een verzoenende en opbouwende benadering in plaats van vergelding. Vijf tot tien geselecteerde gevangenen meest tussen de twintig en dertig jaar worden in onze werkplaats getraind meubels en elektrische apparaten, die zijn geschonken door particulieren, te herstellen of af te werken. Die spullen worden dan vervolgens verkocht. Iedere dinsdagmiddag is er voor iedereen een cursus “geweldvrije conflictbeheersing” en een cursus “persoonlijke grenzen verruimen”. Luisteren, andere meningen accepteren, en negatieve gedragspatronen overwinnen zijn voor de gedetinieerden belangrijke eigenschappen die met name na de vrijlating van grote waarde zijn.
De politiek, ook op de tv, is een van de weinige zaken hier die mij tegen de borst stuiten. Je moet bedenken dat bijna vijftig procent van de amerikanen, diegenen die tegen Bush hebben gestemd, zich niet kunnen vinden in de politiek van de Republikeinen. Het contact met de gedetinieerden is voldoende, ook wanneer het oppervlakkig blijft maar dinsdags op de cursus wordt het persoonlijker als het gaat over de eigen gevoelens en conflicten. De meeste gedetinieerden zijn op de goede weg. Zij hebben gebroken met hun verleden en maken tegen de dag van hun vrijlating een goede indruk."
Pascale Reinke (BVS, Catholic Worker House, San Antonio/Texas, 2004)
"Het is geweldig dat er zoveel interessante mensen om mij heen
zijn in mijn werk. Hartelijk dank allemaal! Ons werk bestaat
uit het organiseren van een soepkeuken en een
opvang voor daklozen. De uitdaging daarbij is dat we met vier
medewerkers zonder specifieke opleiding de zaak, die het verder van
uitsluitend giften moet hebben, draaiend moeten zien te houden. Ons
leven hier is het project, de filosofie van de Catholic Worker bepaalt
ons leven en handelen. Het is belangrijk voor Catholic Workers dat ze
een gevoel van solidariteit ontwikkelen met de mensen die zij dienen.
Dat betekent geweldloosheid en een zo eenvoudig mogelijk leven. We zijn
geen professioneel georganiseerd en gestructureerd opvangcentrum maar
meer een levensgemeenschap in een harde maatschappij die uitnodigt
zonder zijn gasten te willen bekeren of beoordelen.
De gebouwen waarin we leven en werken zijn oud en eenvoudig. We hebben
het Catholic Worker House waar de soepkeuken en de kamers voor de
families zijn, en het Faithhouse waar de vrijwilligers wonen. Daar
Catholic Workers niet over veel geld beschikken is de manier van leven
soms werkelijk een uitdaging. We zitten met scheuren in muren en
vloeren, en lekken in het dak en de badkamer. We beschikken
niet
over een klimaatsysteem wat in Texas geen pretje is. Maar we leggen
relaties met de families, we eten, lachen en ontwikkelen onszelf. We
leren onszelf en elkaar elke dag een beetje beter kennen.
Toch
moet je altijd een beetje afstand bewaren wil je niemand kwetsen.
Ik beleef hier een avontuur. Ik leer iedere dag, het verveelt nooit en
ik heb altijd plezier. Het gaat me goed, ik geniet van mijn werk. Het
is zo belangrijk wat de vrijwilligers hier al die jaren hebben gedaan.
Ik mis natuurlijk mijn familie, mijn vriend en al mijn goede kennissen
en vrienden. Ik mis het Duitse eten, onze stad en cultuur. Ik mis de
schoolomgeving en zelfs sommige vakken en leraren. Ik verlang erna met
onze hond te gaan wandelen, hoewel ik dat nog nooit heb
gedaan…. "
