Maart
2005
Geweldloos oplossen conflicten tussen akkerbouwers en veetelers
"EIRENE in samenwerking met de Duitse ontwikkelingsdienst (DED) in Niger organiseerde van 22 tot 25 november een internationale workshop in de hoofdstad waaraan 72 mensen uit 8 Afrikaanse landen en 3 Europese landen deelnamen. Deze diversiteit werd nog eens vergroot doordat zich onder de deelnemers zowel mensen uit de betrokken groepen bevonden als ook beleidsmakers, onderzoekers en ontwikkelingswerkers. De vraag waar een antwoord op gevonden diende te worden was hoe het best bij te dragen aan het geweldloos oplossen van conflicten tussen veehouders en landbouwers. Vlak voor mijn vertrek naar Niamey werd nog eens pijnlijk geïllustreerd hoe actueel en urgent deze kwestie is aangezien op nog geen 100 km van Dosso in het dorpje Fassi een conflict tussen nomadische veehouders en sedentaire landbouwers was geëscaleerd met als gevolg 11 doden en 70 huizen en graanopslagplaatsen die waren platgebrand.
conflictoplossing in Niger
Bij het projectKookari hebben wij ook af en toe, maar gelukkig niet vaak zo extreem, te maken met dit soort problemen die vooral opspelen op het moment dat de veehouders willen gaan trekken omdat er niet genoeg voedsel meer te vinden is voor de dieren, terwijl de oogsten nog niet helemaal van de velden verwijderd zijn. Verder treden ze op rond drinkwater putten en langs de paden om bij de bronnen te komen aan het begin van het regenseizoen wanneer de velden ingezaaid worden. Daarnaast zijn er de nodige conflicten die uitbreken doordat waterpunten door gemeentes of individuen geconfisqueerd worden of dieren (moes)tuinen beschadigen. Hoewel vele, zowel traditionele als moderne, instanties bestaan die in geval van onenigheid de zaak kunnen beoordelen blijkt dat met de als maar intensiverende gebruikersdruk op de gronden de escalerende conflicten niet van de lucht zijn.
Zoals gezegd is deze problematiek zeer bekend in Afrika en niet alleen bij de betrokken maar ook bij politici en ontwikkelingswerkers. Het was dan ook zeer interessant om tijdens de eerste twee dagen van de workshop de diverse presentaties aan te horen die varieerden van analyses van de oorzaken tot verslagen van praktische manieren om deze conflicten te voorkomen of geweldloos op te lossen. Duidelijk werd ook dat zowel EIRENE als de DED al jarenlang werken aan dit probleem en zeer rijke ervaringen hebben opgedaan in o.a. Tsjaad en Niger. De resterende dagen werden gebruikt om in groepen specifieke thema’s uit te werken. Zo werd er gekeken naar de décentralisatie die in verschillende stadia verkeert in verscheidene landen en de consequenties en mogelijkheden die dit bied om de land/vee houders conflicten te voorkomen of geweldloos op te lossen, ook de rol van de media en van de vrouw in de conflict uitwerking werden nader bekeken evenals de mogelijkheden voor beroepsgroeporganisaties, coöperaties en verenigingen om constructief mee te werken aan conflict oplossing.
Door de zeer gevarieerde samenstelling was het niet eenvoudig om tot gemeenschappelijke conclusies te komen maar duidelijk is wel geworden dat décentralisatie en de verbetering van de positie van de vrouw nieuwe ingangen zijn die aan de geweldloze conflict oplossing kunnen bijdragen terwijl ook veel nadruk gelegd dient te worden op het creëren en ondersteunen van organisaties die het beheer van terreinen proberen te coördineren en een bemiddelende rol kunnen spelen bij conflicten met de voorwaarde dat zowel veetelers als akkerbouwers beiden vertegenwoordigd moeten zijn in deze organen."
