Maart
2004
30 jaar EIRENE in Niger
"Begin dit jaar was het dan zover, EIRENE vierde de dertigste verjaardag van zijn activiteiten in Niger. Voor mij die nog net geen tiende van die tijd mee mocht maken was het een plezier om een bijdrage te leveren aan de feestelijkheden door het maken van een presentatieposter van ons project in Dosso, maar vooral door het maken van een kleine brochure over 30 jaar EIRENE in Niger. Door het zoeken interessante items voor de brochure heb ik ook EIRENE en zijn activiteiten weer een stuk beter leren kennen. Hier volgt een korte samenvatting van 30 jaar EIRENE in Niger.
Hoe het allemaal begon
De droogte van 1969-1973 had catastrofale gevolgen voor de bevolking van de sahel. Een noodkreet van het dorpshoofd van Tchin Tabisguin in het noorden van Niger bereikte via missionarissen EIRENE en vormde het begin van de activiteiten van EIRENE in Niger. Sinds dien is EIRENE niet meer weg geweest uit Niger.
In het begin van 1974 had voedselhulp de prioriteit, maar zodra de gezondheidssituatie van de bevolking zich verbeterd had werd de directe voedselhulp omgezet in een betaling in de vorm van voedsel voor gedane arbeid (food for work). De arbeid bestond voornamelijk uit het bouwen van mini stuwdammetjes en andere arbeidsintensieve werken die het water in de duinvalleien moesten vasthouden zodat meer grond voor de akker of tuinbouw beschikbaar zou komen. Toen bleek dat de lokale bevolking deze (geïmporteerde) technieken niet of nauwelijks overnam werd het accent gelegd op de verbetering van de bestaande tuinbouw technieken in de “oasis”. Deze werkwijze lag ook aan de basis van het project ETTA 1978-1984 dat 4 andere valleien bestreek: uitbreiding van de tuinen, het slaan van betonnen putten, water uit de put halen met behulp van kamelen, introductie van fruitsoorten en verbeterde beplantingsmethoden. Hieraan werden nog toegevoegd het opzetten van boeren groepen/coöperatieven, het verstrekken van kredieten en alfabetisering.
Tot op het moment van de tweede droogte (1983-1985) had EIRENE nog geen algemene ontwikkelingsvisie en ook een samenhangende ontwikkelingspolitiek ontbrak. EIRENE reageerde snel op de droogte door noodhulp programma op te starten dat gevolgd diende te worden door een fase van bevordering van de activiteiten en capaciteiten van de locale bevolking. In 1986 werd het echter duidelijk dat de noodhulp de bevolking wel degelijk de doelgroep van een hongerdood had gered maar dat hun activiteiten en capaciteiten weinig verder ontwikkeld waren. De redenen werden gevonden de zeer beperkte inspraak mogelijkheden die de bevolking had in de planning en uitvoering van het project in het betalen met voedsel van de arbeid en in de geringe begeleiding en training van de bevolking.
Deze conclusies en de ideeën van diverse voorvechters van de zelfontwikkeling (zich ontwikkelen, voor een groep, is het oplossen van z’n problemen rondom voeding, gezondheid, onderwijs etc, deze oplossingen kunnen van buiten ondersteund worden maar moeten vooral intern gevonden worden wil het proces duurzaam zijn) vormt de basis van Eirenes ontwikkelingspolitiek vanaf dat ogenblik
Vanaf dat moment komt er dus meer nadruk op groepsvorming, training en de ontwikkeling van analyse en oplossingscapaciteiten binnen de groepen. Met hulp van begeleiders bestudeert een groep zijn problemen, analyseert ze en zoekt oplossingen. Indien voor de gekozen oplossing kennis of materiaal van buiten nodig is kon dit door het project ondersteund worden (krediet verstrekking etc) (PAAP 1988-2001).
Ondanks de opstand in het Noorden blijft EIRENE in Niger en op aangepaste wijze wordt het werk tot genoegen van de bevolking ook in deze moeilijke periode voortgezet.
Waar we nu mee bezig zijn
Gebaseerd op het zelfde idee wordt in 1993 het Kookari programma opgezet (1993-2007)in het zuiden van Niger waar de ecologische omstandigheden wat meer favorabel zijn. In het begin wordt het accent gelegd op een zeer nabije begeleiding waarbij de begeleiders zoveel mogelijk in de bevolking moeten opgaan. Deze fase wordt door EIRENE nu ook wel de ideologische fase van Kookari genoemd. Met de tijd wordt het programma wat pragmatischer en worden nieuwe methoden geïntegreerd en gesystematiseerd. De trainingen worden niet meer alleen op aanvraag gegeven, maar er wordt actief geprobeerd groepen voor de diverse trainingen te interesseren. AGSA (2002-2007)in de provincie Tahoua is gebaseerd op het zelfde idee maar probeert nog meer de lokale bevolking de drager van het project te laten zijn door begeleiders uit de locale bevolking op semi-vrijwillige basis op te leiden en de begeleiding van de groepen te laten doen.
Dit overzicht legt vooral de nadruk op de plattelandsontwikkelingsprojecten van EIRENE in Niger. Alhoewel dit door de jaren heen de hoofdactiviteit is geweest van EIRENE in Niger mogen we ook zeker de activiteiten op het gebied van de vrede bevordering ( trainingen conflict oplossing zonder geweld (1980-2004))(Genevico 2001-2007) en de ondersteuning op diverse manieren van het onderwijs niet vergeten.
Een blik in de toekomst
Op het moment zijn we bij EIRENE NIGER het programma voor 2005-2007 aan het opstellen, Kookari zal er zijn laatste fase in gaan met een geleidelijke overdracht van de diverse activiteiten aan lokale structuren. AGSA zal in deze periode tot bloei komen en de grote test zal zijn of de door AGSA opgeleide begeleiders ook daadwerkelijk door de groepen betaald gaan worden zodat over een jaar of vijf Eirene zich ook uit Tahoua kan gaan terugtrekken zonder de opgebouwde dynamiek te verstoren. Natuurlijk blijft EIRENE de ontwikkeling van de diverse opgezette structuren volgen en incidenteel ondersteunen zoals ook nu al het geval is met de NGO, de dorpsbanken en de coöperatieven die in Agadez het vroegere werk van EIRENE voortzetten.
Op vredesgebied gaat Genevico zijn laatste fase in waarbij de opgeleide conflictbemiddelaars een netwerk gaan vormen dat voor bemiddeling en training in geweldloze conflict oplossing beschikbaar is. Een uitbreiding van dit project in de richting van het grensgebied met Mali staat ook op het programma. De PADET in Terra zal tot bloei komen met de ondersteuning van de mensenrechten organisatie aldaar en het onderzoeken en begeleiden van de eerste lokale gemeenteraadsverkiezingen.
Deze nog te creëren gemeentes zullen zeker een belangrijke rol spelen bij de diverse activiteiten van EIRENE in de komende jaren. In de eerste plaats is het een goede mogelijkheid voor de bevolking om directer betrokken te zijn en invloed te kunnen uitoefenen op het lokale beleid en in de tweede plaats word dit hun eerste ervaring dus zal er veel ondersteuning en training moeten plaatsvinden voordat iedereen zijn rol naar behoren kan vervullen. Om deze twee redenen zal dit thema integraal in de diverse activiteiten van EIRENE Niger verwerkt worden. Ook zullen de diverse andere activiteiten (onderwijs ondersteuning etc) op grote of kleine schaal voortgezet worden……… kortom er is nog genoeg te doen."
