Project: hantering conflicten rondom gemeentelijke herindeling in Tera
In de regio Goroual, in het westen van Niger, lopen de spanningen op in verband met de geplande gemeentelijke reorganisatie tussen de etnische groepen. De regio ligt in het uiterste westen van Niger in het arrondissement Téra (departement Tillabéry) en is na de Goroual, een zijrivier van de Niger, genoemd. Daar wonen Songhai, boeren, voornamelijk aan de oevers van de in de regentijd water bevattende koris.
In de steppegebieden daartussenin hoeden de als nomaden levende Tuareg, en in mindere mate Fulbe, hun vee. In het verleden zijn er steeds weer conflicten geweest om gebieden zoals weide en akkerland. De Songhai zien zichzelf als de eigenaars van het land, met inbegrip van de weidegebieden tussen de koris. Zij hebben gemakkelijker toegang tot de bestuurlijke instanties. De afgelopen jaren zijn er protesten gevoerd door de Tuareg tegen de uitbreiding van de akkers door Songhai op traditionele weidegrond. Er zijn weer meer conflicten ontstaan doordat ontwikkelingsprogramma’s dorpen hebben gebouwd op weidegrond, zonder dat ze zich vooraf voldoende over de bezitsverhoudingen hebben laten informeren. In veel gevallen was het rechtssysteem van Niger niet in staat deze conflicten op te lossen, heeft ze integendeel zelfs nog aangescherpt. De spanningen lopen op, er zijn al doden gevallen. Onder de Tuareg groeit de algehele frustratie ten opzichte van de situatie. De op handen zijnde decentralisering van het bestuur zal de bestaande conflicten aanzienlijk verscherpen. Tussen de leiders van de Tuareg en de Songhai is het al tot een ruzie om de opdeling van de regio's gekomen. Een polarisering van de bevolking kan (nog?) worden vermeden.
Betreffende de decentralisatie: krachtens de grondwet van 12 mei 1996 en de wet van 6 februari 1996 over de vorming van bestuurseenheden zijn op 2 oktober en op 14 november 1998 de wetten nummer 98-29 tot 98-37 uitgevaardigd, die voorzien in de gemeentelijke reorganisatie. De wetten bevatten een overzicht van de te creëren gemeenten en regelen een lijst van uitzonderingsgevallen, die de wetgever blijkbaar als problematisch heeft opgevat. De wetten zijn door de regering Baré niet meer veranderd en pas na de regeringswissel aan het eind van 1999 weer in het regeringsprogramma opgenomen. Daarbij hoort de regio Goroual tot de enkele uitzonderingsgevallen, die in de wet wel worden genoemd, maar waarvoor geen definitieve regels worden opgesteld. Over een verdeling en afbakening van het land, dus een opdeling van de huidige regio Goroual, zegt de wet niets. De leiders van de Songhai maken aanspraak op het gehele gebied in de regio en zien zich in deze opvatting bevestigd door documenten uit de vorige eeuw. De leiders van de Tuareg konden op kaarten die begin van deze eeuw zijn gemaakt en die alleen nog in archieven in Frankrijk en Burkina Faso liggen, aantonen dat al in de koloniale tijd aan de Tuareg gebieden waren toebedeeld. Zij voelen zich bedreigd in hun manier van leven en werken.
Bij de Fulbe is er nog geen discussie geweest over de consequenties van de gemeentelijke reorganisatie. Het is te verwachten dat iedere regeling van de bezitsverhoudingen leidt tot aanzienlijke verscherping van de spanningen en de conflicten die tot nu toe spelen om de gebieden in de regio Goroual.
Door middel van het project, dat door EIRENE samen met de Nigeriaanse organisatie RIDD-Fitila en verschillende internationale ontwikkelingsorganisaties (SNV, UNDP, GTZ) wordt geleid, moeten de volgende doelen worden bereikt:
-
Vermindering van de spanningen tussen Songhai en Tuareg in Goroual
-
Het voorkomen van geweld tijdens de hervorming van de decentralisatie
-
Hervorming van decentralisatie op een manier, die aan de complexe economische- en bezitsstructuren is aangepast
-
Duurzame oplossing van conflicten rond de natuurlijke bronnen
Dit moet gebeuren door middel van de bekwaamheid van de lokale traditionele leiders met methodes van buiten de institutionele conflicttransformatie, het adviseren van de lokale organisatie RIDD-Fitila en daarmee het vestigen van bronnen en ervaringen in conflictoplossing bij deze lokale partner, de opzet van discussiegroepen om meer begrip op onderste vlakken te krijgen en de bekwaamheid van deze discussiegroepen in de constructieve omgang met conflicten. In enkele gevallen zal het project ook zogenaamde “goede diensten” aanbieden, of door bemiddelen op lokaal terrein. RIDD-Fitila heeft zijn doelen tot nu toe bereikt door zogenaamde cliniques juridiques, adviescentra in het land voor juridische kwesties, door de opleiding en verzorging van assistent-juristen (parajuristen) op het platteland, door het beschikbaar stellen van materialen en door radioprogramma's over juridische thema's in de nationale talen. Deze ervaringen zullen van essentieel belang zijn voor het project.
Personeel: 1 EIRENE-vredesvakkracht
